Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie kontroli poczynań kierownictwa Sztabu Generalnego WP

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając z upoważnienia prezesa Rady Ministrów na interpelację pana posła Andrzeja Zapałowskiego w sprawie kontroli poczynań kierownictwa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (2113), uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień.

   W odpowiedzi na pytanie 1 - Dlaczego rząd RP utracił kontrolę polityczną nad wojskiem, a wszystkie poczynania w sferze wojskowości są narzucane przez kierownictwo Sztabu Generalnego WP ministrowi obrony narodowej z pominięciem parlamentu?

   Informuję, że Sztab Generalny WP działa pod pełną polityczną i merytoryczną kontrolą ministra obrony narodowej.

   Sztab Generalny realizuje:

   - założenia akceptowanego przez Sejm i rząd RP ˝Programu Integracji z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego i Modernizacją Sił Zbrojnych RP na lata 1998-2012˝;

   - ˝Harmonogram Implementacji Celów Sił Zbrojnych RP˝ (obejmujący 65 celów przyjętych w okresie aplikowania do członkostwa NATO oraz 181 celów negocjowanych w chwili obecnej).

   Prace i działania Sztabu Generalnego WP koncentrują się na:

   - przygotowaniu i wdrożeniu założeń restrukturyzacyjno-etatyzacyjnych;

   - przedsięwzięciach integracyjnych związanych z uzyskaniem członkostwa NATO;

   - rozwiązywaniu bieżących problemów wynikających z udziału Polski, jako członka Sojuszu Północnoatlantyckiego i społeczności międzynarodowej, w akcjach i operacjach pokojowych (ONZ i NATO).

   Podkreślam z całą mocą, że:

   - minister obrony narodowej kieruje resortem obrony narodowej, a w tym zakresie również działalnością Sztabu Generalnego WP;

   - Sztab Generalny WP realizuje programy i plany dotyczące obronności państwa oraz Sił Zbrojnych zatwierdzone i akceptowane przez parlament i rząd;

   - minister obrony narodowej wydaje, tak jak to jest w każdym demokratycznym państwie, dyspozycje szefowi sztabu, a także dowódcom rodzajów sił zbrojnych bezpośrednio.

   Co do pytania 2 - Dlaczego kierownictwo Sztabu Generalnego lekceważy decyzje ministra obrony narodowej w kwestii realizacji umowy koalicyjnej, przejęcia z powrotem do MON Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA, tworzenia nowych brygad obrony terytorialnej?

   - W odniesieniu do kwestii przejęcia przez MON Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA, to w chwili obecnej realizowane jest ˝Porozumienie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Obrony Narodowej z dnia 25 marca 1999 r.˝ (załącznik nr 1), którego § 5 stanowi, że minister obrony narodowej zagospodaruje w trybie indywidualnym część młodszej kadry zawodowej z rozformowanych NJW MSWiA.

   Pragnę podkreślić, że minister spraw wewnętrznych i administracji zamierza, kosztem likwidacji Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA, wzmocnić etatowo i dofinansować inne służby mundurowe swojego resortu (do załącznika nr 1 korespondencja prowadzona między ministrem spraw wewnętrznych i administracji a ministrem obrony narodowej oraz projekt porozumienia dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA i zastępcy szefa Sztabu Generalnego WP ds. logistyki w sprawie powołania wspólnego zespołu ds. zatrudnienia żołnierzy zawodowych oraz przejęcia sprzętu technicznego i środków materiałowych przez MON z rozformowywanych NJW MSWiA).

   Należy nadmienić, że przejęcie przez MON od MSWiA Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych nie było ujęte w umowie koalicyjnej.

   W przedmiocie części pytania pana posła, dotyczącej realizacji umowy koalicyjnej w zakresie rozwijania systemu obrony terytorialnej, stwierdzam, że realizowane są, zgodnie z planem (załączniki nr 2, 2b i 3), przedsięwzięcia ujęte w zatwierdzonej przez ministra obrony narodowej ˝Koncepcji Rozwoju Obrony Terytorialnej˝. W stosunku do założonych w koncepcji planów do końca br. sformowana zostanie ponadplanowo 14 Brygada Obrony Terytorialnej (na bazie wydzielonych elementów 14 Brygady Pancernej po jej zintegrowaniu się z 21 Brygadą Strzelców Podhalańskich).

   Pragnę podkreślić, że przedsięwzięcia związane z przejęciem z Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych MSWiA części młodszej kadry dowódczej oraz realizacja programu rozwijania sił obrony terytorialnej realizowane są w pełni, zgodnie z treścią porozumień, planów i programów.

   Nie odnoszę się do zawartych w uzasadnieniu interpelacji pana posła Andrzeja Zapałowskiego stwierdzeń ˝całkowite zlekceważenie przez kierownictwo Sztabu Generalnego postulatu tworzenia systemu obrony terytorialnej ujętego w programie rządowym AWS-UW, mimo ponagleń Komisji Obrony Narodowej Sejmu i Senatu, a nawet zatwierdzonej przez ministra obrony narodowej ˝Koncepcji Rozwoju Obrony Terytorialnej˝, destrukcja terytorialnego systemu dowodzenia właściwego dla obrony własnego terytorium, jakim są dowództwa okręgów wojskowych, czy też wojewódzkich sztabów wojskowych poprzez likwidację ich funkcji dowódczych i logistycznych, podejmowanie przez kierownictwo wojskowe zobowiązań polityczno-wojskowych co do naszego miejsca i zadań w NATO z pominięciem Sejmu i Senatu, permanentne tworzenie jednostek i instytucji wojskowych˝.

   Wobec wyżej cytowanych stwierdzeń mogę tylko oświadczyć, że:

   - system obrony terytorialnej rozwijany jest zgodnie z programem ujętym w ˝Koncepcji Rozwoju Obrony Terytorialnej˝,

   - likwidacja okręgów wojskowych została założona w ˝Programie Integracji z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego i Modernizacji Sił Zbrojnych RP na lata 1998-2012˝;

   - likwidacja części wojewódzkich sztabów wojskowych (z liczby 49 do 16) wynika z wdrażania reformy administracyjnej.

   Nieznane mi są żadne zobowiązania zaciągnięte przez kierownictwo wojskowe, przesądzające o miejscu i zadaniach Polski w NATO, podobnie jak nieznane mi są przypadki permanentnego tworzenia nowych jednostek i instytucji wojskowych nie ujętych w programach restrukturyzacji i modernizacji sił zbrojnych.

   Pragnę podkreślić, że restrukturyzacja i modernizacja sił zbrojnych napotyka na poważne trudności wynikające z sytuacji budżetowo-finansowej państwa i bardzo ograniczonych możliwości budżetowych resortu. W załączeniu przedstawiam materiały ilustrujące wielkości nakładów przeznaczanych, w cyklach wieloletnich, na rzecz obronności przez poszczególne kraje członkowskie NATO (załączniki nr 4a, 4b, 4c, 5), w zestawieniu z takimi nakładami dotyczącymi Polski.

   Już w roku 1994 w opracowaniu ˝Prognoza możliwości finansowania MON w latach 1995-2010 oraz koncepcja zmian w systemie planowania budżetowego˝ ówczesny Departament Finansów MON stwierdzał:

   ˝Stworzenie w latach 1995-2010 nowoczesnej, dobrze wyposażonej i wyszkolonej armii liczącej 240 tysięcy żołnierzy, mającej sprostać zadaniu obrony suwerennego państwa, wymagałoby wydatkowania kwoty szacowanej na sumę 212 mld PLN. Powodowałoby to konieczność stałego obciążenia produktu krajowego brutto wydatkami budżetowymi MON, w zależności od zakładanego wariantu tempa wzrostu gospodarczego w wysokości 4,5-6,5%˝.*)

   Powyższe stwierdzenie pozostaje nadal w pełni aktualne, nawet w warunkach zmniejszenia liczebności sił zbrojnych do poziomu 180 tysięcy żołnierzy.

   Panie Marszałku! Pragnę wyrazić przekonanie, iż przekazane wyjaśnienia uzna pan za wyczerpujące.

   Z poważaniem

   Minister

   Janusz Onyszkiewicz

   Warszawa, dnia 19 lipca 1999 r.