Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zrównania uprawnień pracowników zakładów pracy wykonujących pracę przy wyrobach zawierających azbest

   W związku z przekazaną przy piśmie z dnia 23 marca 1998 r., znak: SPS-0202-364/98, interpelacją pana posła Zdzisława Kałamagi w sprawie uprawnień pracowników zakładów pracy wykonujących pracę przy wyrobach zawierających azbest uprzejmie informuję, co następuje:

   Ustawa z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (DzU nr 101, poz. 628) przyznająca pracownikom zakładów pracy wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy szczególne uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego w wysokości określonej w art. 37j ust. 3 i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (DzU z 1997 r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.) została uchwalona przez parlament w wyniku wniesienia inicjatywy ustawodawczej przez grupę posłów z inicjatywy związków zawodowych reprezentujących pracowników branży azbestowo-cementowej.

   Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej uczestniczyło w pracach podkomisji i komisji sejmowych, odnosząc się jedynie do propozycji mających związek z unormowaniami dotyczącymi uprawnień do zasiłku przedemerytalnego.

   Uchwalenie ustawy o zakazie stosowania wyrobów azbestowych wynikało z konieczności uregulowania szeregu problemów przed zbliżającym się terminem całkowitego zakazu produkcji, stosowania wyrobów zawierających azbest i obrotów, określonym w rozporządzeniu ministra przemysłu i handlu z dnia 30 listopada 1994 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wyroby ze względu na potrzebę ochrony środowiska (DzU nr 133, poz. 690 z późn. zm.). W przyjętej ustawie określony został ostateczny termin zakazu produkcji wyrobów dla budownictwa zawierających azbest, jak również uregulowano szereg problemów związanych z koniecznością restrukturyzacji zakładów dotychczas produkujących wyroby azbestowo-cementowe. W ustawie zawarte zostały także szczególne regulacje dotyczące osłon socjalnych dla pracowników tych zakładów, którzy w wyniku restrukturyzacji zagrożeni są utratą pracy. Dlatego też w art. 6 ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest określone zostały zasady nabywania przez tych pracowników prawa do zasiłku przedemerytalnego, w przypadku gdy ostatnim pracodawcą były zakłady wymienione w załącznikach nr 2 i 3 ustawy i stosunek pracy rozwiązany został z przyczyn dotyczących pracodawcy, po dniu wejścia w życie ustawy, w okresie nie dłuższym jednak niż 5 lat od dnia jej wejścia w życie. Prawo to nie powinno być jednak traktowane jako zadośćuczynienie za utracone zdrowie w wyniku pracy przy przetwórstwie azbestu, jak to sugeruje pan poseł w interpelacji.

   Zgodnie z ustawą prawo do zasiłków przedemerytalnych przysługuje tylko pracownikom zagrożonym utratą pracy w związku z koniecznością restrukturyzacji i zmiany technologii w zakładach wymienionych w załącznikach do ustawy.

   Biorąc powyższe pod uwagę, nie wydaje się uzasadnione obejmowanie przepisami ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest wszystkich pracowników wykonujących prace przy przetwórstwie azbestu, mimo że praca ta jest zaliczona do wykonywanej w szczególnych warunkach, a z wykonywania której przysługują pracownikom inne świadczenia, np. obniżony o 5 lub o 10 lat wiek emerytalny (stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (DzU nr 8, poz. 43 z późn. zm.)

   Podsekretarz stanu

   Piotr Kołodziejczyk

   Warszawa, dnia 1 kwietnia 1998 r.